CHRONICLE OF THE THIRTEENTH
CENTURY.

MS. EXCHEQUER DOMESDAY.

We are indebted to the kindness of T. Duffus Hardy, Esq., Deputy Keeper of the Public Records, for calling our attention to this Chronicle, which occurs at the end of the “Exchequer Domesday.” It is of the end of the thirteenth century, the writing being apparently of the same date as the last entry made in it, and is uniform in character throughout. This circumstance would imply that the MS. is itself a transcript of some other, in which the entries were made about the time of the events they narrate ; for the whole bears the character of a monastic record, and from the events relating to Wales, which are mentioned in it, was compiled probably in one of the Religious Houses of Morganwg or Gwent. Events relating to Margam, Neath, Tintern, and Goldcliff, the bishops of Llandaff and St. David’s, are mentioned in it ; and, from the tone of the writers, we should infer that they were in the Norman interest as opposed to that of the Welsh.

Several of the entries and dates will be found of importance to the student of Welsh history ; and we have preferred giving this document in full, to making any extracts of what relates purely and simply to Wales.

Some of the entries are made out of their proper chronological order, some are erroneous, and the original scribe has made blunders of orthography throughout ; but we abstained from attempting any other than literal corrections, and we print the Chronicle exactly as it has come to us in the MS. at the Public Record Office. The late Mr. Henry Petrie intended this Chronicle to form part of the materials for the History of Great Britain.

ANNO ab Incarnatione Domini sexcentesimo beatus Gregorius Episcopus misit Sanctum Augustinum minorem in Anglia (sic).

Anno m^olxvj. Beatus Edwardus Rex Angliæ obiit anno regni sui xxiiij^o. Alfredo fratre suo a Comite Godwino extincto cum autem potiorem heredem non haberet Willielmo dicto Bastard Duci Normanniæ consobrino suo regnum Angliæ testamento legavit. Qui Willielmus eodem anno Idus Octobris in Angliam venit. Et interfecto Rege Haraldo filio dicti Godwini gravissimo prælio apud Hastinges, die Natalis Domini apud Westmonasterium Londoniæ coronatus est in regem totius Angliæ.

mlxxxj^o. Ædificata est Kerdivia sub Rege Willielmo primo.

mlxxxvij^o. Obiit Rex Willielmus Bastard cognomine, anno regni sui xxj^o vitæ lix. Eodem anno Willielmus Rufus filius ipsius Willielmi Bastard regnavit.

mlxxxviij^o. Corpus beati Nicholai de Mirria civitate in locum qui Barum dicitur ix. die Mensis Maii translatum est.

mxciij^o. Beatus Anselmus in Archiepiscopum Cantuariæ est electus.

mxciiij^o. (sic.) Obiit Rex Willielmus Rufus qui imposuit Anglicis tributa et sepultus est Wintoniæ. Cui successit frater ejus Henricus primus qui bonas leges condidit in Anglia.

mxcv^o. Obiit beatus Wlstanus Episcopus Wigorniæ.

mxcviij^o. Antiochia a Christianis capta est et incepit ordo Cisterciensis.

mc^o. Interfectus est Rex Willielmus Junior vocatus Rufus filius Willielmi Bastard in quadam foresta cum iret venatum anno regni sui xiij^o vitæ xlij.

mciiij^o. Obiit Herwaldus Landavensis Episcopus annorum c. cui successit Worgavus (Morganus ?) ab Anselmo Archiepiscopo Cantuariæ consecratus.

mcix^o. Obiit beatus Anselmus Archiepiscopus Cantuariæ.

mcxv^o. Domus Clarevallis fundata est.

mcxx^o. Willielmus filius primi Henrici Regis Angliæ maris periculo cum fratribus et sororibus et omnibus qui cum eo erant in navi periit apud Barbefleot.

mcxxxiiij^o. Robertus cognomine Courthehose frater primi Henrici Regis Angliæ et Comes Normannorum obiit apud Kerdiviam et sepultus est Gloucestriæ.

mcxxxv^o. Obiit Henricus primus Rex Angliæ apud Londoniam. Corpus translatum humatur in Abbatia de Rading cui successit Stephanus nepos ejusdem Henrici in regem Angliæ.

mcxl^o. xiij^o kalendas Aprilis hora nona eclipsis solis facta est. Stellæ circa solem videbantur viij. idus Aprilis.

mcxlij^o. Rex Stephanus captus in prælio a Roberto Comite Gloucestriæ apud Lincolniam iij kalendas Aprilis.

mcxliij^o. ij nonas Aprilis Innocentius obiit.

mcxliiij^o. Cometa apparuit.

mcxlv^o. Lucius Papa obiit, cui successit Eugenius.

mcxlvj^o. Stephanus Rex cepit comitem Cestriæ et tenuit.

mcxlvij^o. Fundata est Abbatia de Margan a Roberto Comite Gloucestriæ qui construxit castrum et turrim et Prioratum beati Jacobi Bristolliæ, qui comes eodem anno obiit et sepultus est in dicto prioratu.

mcxlviij^o. Eclipsis lunæ apparuit. Obiit Huctredus Landavensis Episcopus et Bernardus Episcopus de Sancto David.

mcxlix^o. Walterus Durus factus est Episcopus Cestriæ.

mcl^o. Stephanus Rex cepit Wigorniam et combussit. Obiit Symon Episcopus Wigorniæ.

mcli^o. Obiit Gaufredus Comes Andegaviæ, cui successit Henricus Dux.

mclij^o. Facto divortio inter Ludovicum Regem Francorum et Helienoram reginam, et eam cepit Henricus Dux.

mcliij^o. Beatus Bernardus Abbas Clarevallensis bona fide quievit.

mcliiij^o. Stephanus Rex obiit, cui successit Henricus secundus filius Imperatricis Alimanniæ cognatæ dicti Stephani qui Henricus antea fuit Dux Normanniæ. Obiit Anastasius Papa cui successit Adrianus.

mclv^o. Helienora Regina peperit Henricum.

mclvj^o. Obiit Willielmus Regis primogenitus.

mclvij^o. Regina Angliæ peperit Ricardum. Obiit Mabilia Comitissa Gloucestriæ.

mclviij^o. Willielmus Comes Gloucestriæ et Hawisia Comitissa capti fuerunt de nocte in castro Kerdiviæ de Yvoro dicto parvo. Et terræ motus factus per Angliam.

mclix^o. Obiit Adrianus succedunt duo Alexander et Victor sed prævaluit Alexander.

mclx^o. Alexander spreto Victore a Francis et Anglis in Summum Pontificem suceptus est.

mclxj^o. Obiit Theobaldus Archiepiscopus Cantuariæ.

mclxij^o. Thomas Cancellarius Regis Henrici factus est archiepiscopus.

mclxiij^o. Rogerus Episcopus Wigorniæ consecratur.

mclxiiij^o. Rogerus filius Roberti Consulis eligitur Pontifex Wigorniæ.

mclxv^o. Exulat beatus Thomas Archiepiscopus Cantuariæ. Regina Franciæ peperit Philippum.

mclxvj^o. Robertus filius Willielmi Comitis Gloucestriæ obiit. Henricus Rex tenuit consilium apud Oxoniam. Dampnata fuit heresis Texentium.

mclxvij^o. Fredericus Imperator cum exercitu Romam veniens Ecclesiam Sancti Petri violavit ultione divina pars exercitus percussa fuit.

mclxviij^o. Facta est eclipsis lunæ post mediam noctem. Obiit Wido Papa successit Calixtus et obiit Robertus Comes Leycestriæ.

mclxix^o. Terræ motus magnus in Sicilia quinque civitates subvertit et Willielmus Comes Gloucestriæ construxit Keynesham.

mclxx^o. Henricus primogenitus Regis Henrici secundi coronatur Londoniæ ab Rogero Eboracensi Archiepiscopo et septem aliis episcopis Angliæ dicto Rogero præsente et sic volente contra inhibitionem Domini Alexandri tertii Papæ et inhibitionem beati Thomæ exulantis in ipsius odio multi eventus decertandi in hac consecratione immo potius execratione pervenerunt, scilicet Episcoporum Anathematizatio Sedis Apostolicæ cum scismaticis abjuratio semel et iterum inter dictos patrem et filium dira rebellio dicti beati Thomæ occisio et in fine dicti filii prematuræ mortis privatio. Eodem anno Ricardus cognomento Stranghose Comes Strugulliæ Yberniam intravit.

mclxxj^o. Martirizatur beatus Thomas Cantuariensis vitæ anno liij^o. “Annus millenus centenus septuagenus primus erat primas quo corruit ense Thomas.”

mclxxij^o. Transfretavit dictus Henricus Rex in Yberniam et excusavit se Rex jure jurando de morte archiepiscopi.

mclxxiij^o. Gravis discordia orta est inter Regem Angliæ et patrem suum. Media nocte visum est cœlum rubere.

mclxxiiij^o. Ricardus Prior de Dur’ consecratur in Archiepiscopum Cantuariensem a Papa Alexandro. Concordia inter patrem regem et filium. Juxta Cicestriam ceciderunt guttæ sanguinis in modum pluviæ.

mclxxv^o. Rex Henricus venit in Angliam et filius cum eo.

mclxxvj^o. Willielmus Rex Siciliæ filiam Regis Angliæ duxit in uxorem.

mclxxvij^o. Concordia facta est inter Alexandrum Papam et Fredericum.

mclxxviij^o. Monasterium Teokesbiriæ cum officinis conflagratur. Calixtus Papa veniens ad pedes Alexandri absolutus est.

mclxxix^o. Alexander Papa tenuit concilium Romæ Ludovicus Rex Franciæ venit Cantuariam ad Sanctum Thomam Martirem.

mclxxx^o. Obiit Ludovicus Rex Franciæ cui successit Philippus Rex.

mclxxxj^o. Obiit Alexander Tertius Papa mense Semptembris cui successit Hubaldus Lucius postea dictus.

mclxxxij^o. Corona regni Jerusalem ad Regem Ricardum Angliæ transfertur.

mclxxxiij^o. Obiit Nicholaus Landavensis Episcopus ij. nonas Julii et obiit Henricus iij. filius Henrici secundi Regis Angliæ et Willielmus Comes Gloucestriæ.

mclxxxiiij^o. Obiit Ricardus Archiepiscopus Cantuariensis cui successit Baldewinus.

mclxxxv^o. Eclipsis solis kalendas Maii sole colore sanguineo rubente. Post eclipsim Johannes filius Henrici secundi Regis Angliæ grandi militum stipatus exercitu mense Maii primo intravit Yberniam sibi a patre datam cum ipsum prius militem fecerat apud Gloucestriam. Obiit Lucius Papa cui successit Urbanus.

mclxxxvj^o. Willielmus de Nor[thall] factus est Episcopus Wigorniæ.

mclxxxvij^o. Christianus exercitus in Terra Sancta a paganis superatur et crux Domini capta est mense Julii. Urbanus Papa obiit cui successit Gregorius. Obiit in brevi et successit Clemens.

mclxxxviij^o. Tota Anglia decimata est et ceperunt Regem Angliæ Philippus Rex Franciæ et Baldewinus Archiepiscopus.

mclxxxix^o. Secundus Henricus Rex Angliæ qui beatum Thomam martirizavit obiit ij. nonas Julii cui successit Ricardus filius ejus coronatus iij. nonas Septembris.

mcxc^o. Philippus Rex Franciæ et Ricardus Rex Angliæ proficiscuntur Jerosolimam in Octabis Apostolorum Petri et Pauli.

mcxci^o. Apud Glastoniam inventa ossa Arturi in quodam vetustissimo sarcofago. Obiit Clemens Papa. Eclipsis solis (stilis in orig.).

mcxcij^o. Ricardus Rex Angliæ capta est a Duce Austriæ in repatriando ab Jerusalem et redemptus infra sequens triennium ab Anglicis c.m. libras.

mcxciij^o. Obiit Robertus Episcopus Wigorniæ cui successit Henricus Abbas Glastoniæ.

mcxciiij^o. Ricardus Rex rediens in Angliam iterum coronatur Wyntoniæ xij. kalendas Maii.

mcxcv^o. Henricus Episcopus Wygorniæ obiit et Ricardus Rex Angliæ totam Britanniam vastavit igne et gladio.

mcxcvj^o. Johannes Decanus Rotomagensis factus est Episcopus Wygorniæ.

mcxcvij^o. Cometa apparuit hyeme terræ motus factus est et obiit filius Lewelini Principis et Hawysia Comitissa Gloucestriæ.

mcxcviij^o. Obiit Celestinus Papa successit Innocentius iij. qui prius Lotarius vocabatur.

mcxcix^o. Ricardus Rex interficitur in transmarinis quodam quadrello iiij. idus Aprilis cui successit Johannes frater ejus coronatus apud Westmonasterium in die Ascensionis Domini vj. kalendas Julii.

mcc^o. Obiit Hugo Lincolniensis Episcopus Maugerus successit. Factum est divortium inter Regem Johannem et Isabellam Comitissam Gloucestriæ.

mccj^o. Combusta est Ecclesia Wygornensis. Obiit Alanus Abbas Theokesburiæ et successit Walterus. Terræ motus per loca Angliæ.

mccij^o. Sanctus Wlstanns canonizatus Romæ x. kalendas Maii. Magna fames in Anglia marca pro xiiij. solidis.

mcciij^o. Comes Flandrensis eligitur imperator arripuit iter versus Jerusalem. Obiit Elianora Regina.

mcciiij^o. Petrus de Rupibus factus est Episcopus Wintoniæ. Gelu magnum fuit circa festum beati Johannis. Ros mellifluus cecidit juxta Wleward.

mccv^o. Johannes de Villalata venit legatus in Angliam.

mccvj^o. Magister Stephanus de Langeton electus Romæ ad archiepiscopatum Cantuariensem.

mccvij^o. Consecratur Romæ Magister Stephanus in Archiepiscopum Cantuariensem cum esset Cardinalis. Nascitur Henricus filius Johannis Regis Wyntoniæ die Sancti Remigii.

mccviij^o. Interdictum septenne in regno Angliæ ab omni officio et sacramento ecclesiastico præter baptismum parvulorum et penitentias morientium et Rex Johannes noluit accipere Archiepiscopum. Incepit interdictum mense Martii dominica qua cantatur Isti sunt dies. Benedictus Rex relegavit exilio Willielmum de Breusa cum uxore et filius et omnia sua occupavit.

mccix^o. Indulgetur conventualibus ecclesiis semel in ebdomada celebrare.

mccx^o. Rex Johannes transfretavit in Ybernia mense Junii et rediit mense Septembris. Willielmus de Breusa major fugit in Franciam. Rex incarceravit Matildam de Sancto Valerio cum filio suo Willielmo juniore qui fame perierunt.

mccxj^o. Walterus de Laci exulat ab Ybernia. Obiit Willielmus de Breusa in exilio.

mccxij^o. Petrus de Monte Frigido prædixit Rcgi Johanni quod in proxima Ascensione Domini regnum amitteret.

mccxiij^o. Gilbertus Abbas de Margan cessit cui successit Johannes de Golclivia xv. kalendas Julii.

mccxiiij^o. Guerra inter Regem Johannem et Barones et Comites fere Angliæ.

mccxv^o. Factum cst generale concilium magnum Lateranum sub Magno Innocentio III. Papa qui prius Lotarius vocabatur mense Novembris in quo concessum est Ordini Cisterciensi quod de possessionibus cunctis habitis ante istud concilium atque de novalibus ante et post adquisitis nulli omnino decimas solvere tenetur. Lodowycus primogenitus Philippi Regis Franciæ venit in Angliam ad præliandum cum Baronibus Angliæ contra Regem Johannem Angliæ.

mccxvj^o. Obiit dictus Papa Innocentius III. et Johannes Rex Angliæ. Successit Honorius Papa.

mccxvij^o. Henricus Tertius filius Regis Johannis coronatur in regem Angliæ in festo Apostolorum Symonis et Judæ.

mccxviij^o. Obiit Henricus Landavensis Episcopus ij. idus Novembris.

mccxix^o. Willielmus Prior Golcliviæ consecratur in Episcopum Landavensem.

mccxx^o. Translatio beati Thomæ Martiris nonas Julii.

mccxxj^o. Maximus ventus nocte subsequente diem beatæ Luciæ Virginis.

mccxxij^o. Gilberto de Clare nascitur filius nomine Ricardus. ij. nonas Augusti vera crux redditur Christianis.

mccxxiij^o. Abbatia de Persore combusta est. Obiit Philippus Rex Franciæ cui successit Lodowycus.

mccxxiiij^o. Inceptum novum opus Ecclesiæ Wygorniæ. Sororem Henrici Regis nupsit Willielmus Marescallus.

mccxxv^o. Concessa est Domino Regi vigesima pars seculariorum et religiosorum conceditur Domino Regi.

mccxxvj^o. Honorius Papa obiit Ludowycus Rex Franciæ et Willielmus Comes Marescallus.

mccxxvij^o. Henricus Rex Angliæ jam adultus custodiam exivit.

mccxxviij^o. Magister Stephanus de Langetona Archiepiscopus Cantuariensis obiit cui successit Ricardus Cancellarius Lincolniæ.

mccxxix^o. Obiit W. de Golclivia Episcopus Landavensis v. kalendas Februarii.

mccxxx^o. Obierunt Willielmus Marescallus junior Comes de Pembroc et Gilbertus de Clare Comes Gloucestriæ. Elias Episcopus Landavensis consecratur.

mccxxxj^o. Lewelinus ap Wereward circa festum Apostolorum Petri et Pauli cepit castrum de Neth.

mccxxxij^o. Dominus Rex exigit a religiosis quadragesimam omnium suorum mobilium. Combusta est villa de Kenefeg per Morganum Gam.

mccxxxiij^o. Ricardus Marescallus Comes de Pembroc obiit in Ybernia apud Kildar in prælio et beatus Edmundus consecratur in Archiepiscopum Cantuariensem dominica qua cantatur Letare Jerusalem.

mccxxxiiij^o. Magister Robertus Grossteste eligitur in Archiepiscopum Cantuariensem et anno præcedenti combusta est Monemuta.

mccxxxv^o. Beatus Robertus consecratur xv. kalendas Julii. Elienora filia Comitis Provinciæ nupta est Henrico Regi Angliæ.

mccxxxvj^o. Abbas et Conventus de Teukesbury concesserunt Domino Eliæ Episcopo Landavensi et capitulo Landavensi dona.

mccxxxvij^o. Johannes de Golclivia Abbas de Margan obiit ix. kalendas Septembris cui successit Le Ware.

mccxxxviij^o. Die Purificationis Dominus Rex admisit Symonem de Monte Forti ad comitatum Leycestriæ ad instantiam fratris dicti Symonis. Dominus Otto Legatus gravatur a clericis Oxoniæ et rex est commotus.

mccxxxix^o. Gregorius IX. Papa excommunicavit ac deposuit Fredericum Imperatorem.

mccxl^o. Edwardus primogenitus Regis Henrici quarti nascitur per vj. dies ante Nativitatem Johannis Baptistæ. Elias Landavensis Episcopus obiit cui successit Willielmus de Burgo.

mccxlj^o. Beatus Edmundus Cantuariensis bono fine quievit. David filius Lewelini venit regi apud Sarum satisfaciens et tradens ei Griffinum fratrem suum.

mccxlii^o. Obiit Willielmus de Marisco captus insula de Londey pacem habuit Griffinus ap Reys.

mccxliij^o. Combusta est villa de Kenefeg et Howel ap Moruduth contra Ricardum Comitem de Clare. W. de Burgo eligitur in Episcopum Landavensem, cassata (sic) W. de Christi Ecclesia.

mccxliiij^o. Magister Conebald eligitur Papa vocatur Innocentius iiij^us. Nascitur Gilbertus filius Ricardi de Clare in crastino Sancti Egidii.

mccxlv^o. Interfectus est Dominus Herebertus filius Mathei prope Margan in die beatæ Agathæ Virginis. Nascitur Edmundus Secundus Regis filius.

mccxlvj^o. Obiit David Princeps Walliæ et Walenses constiterunt Principem Lewelinum Griffini filium.

mccxlvij^o. Generalis terræmotus factus est magnus x. kalendas Martii. Facta est nova moneta. Nascitur Bogo de Clare.

mccxlviij^o. Lodowycus Rex Franciæ iter arripuit versus Terram Sanctam. Obiit Johannes de Monemuta.

mccxlix^o. Dominus H. accepit crucem ij. nonas Martii.

mccl^o. Dompnus J. Le Ware cessit ab officio Abbatiæ de Margan in festo Apostolorum Petri et Pauli cui successit Dominus Thomas de Pertthiwet in festo Sanctorum Martirum Mauri sociorumque ejus.

mcclj^o. Innocentius IIII. Papa a Lugduno recessit ubi multi tunc temporis propter Fredericum depositum exulaverunt.

mcclij^o. Tota civitas accidit eo anno in æstate vj. nonas Julij.

mccliij^o. Obiit Dominus Willielmus de Burgo Episcopus Landavensis cui successit Dominus J. le Ware quondam Abbas de Margan post festum Omnium Sanctorum.

mccliiij^o. Rex Franciæ rediit a Terra Sancta. Rex Angliæ dedit Edwardo primogenito suo Yberniam, Cestriam, Gloucestriam cum omnibus pertinentiis et Gasconiam cum multis aliis donationibus.

mcclvj^o. Obiit Johannes le Ware Episcopus Landavensis in festo Apostolorum Petri et Pauli cui successit Dominus Willielmus de Radenore. Obiit Resus filius Griffini iij. idus Julii.

mcclvij^o. Guerra orta est inter Anglos et Wallenses factaque strage magna interfectus est inter ceteros Stephanus de Banram et Patricius de Chaus et alii circiter tria milia.

mcclviij^o. Dominus Willielmus de Clara et Abbas Westmonasterii Londoniæ veneno interierunt constituti sunt xij. pares in Anglia quorum consilio et judicio Anglia, Ybernia, et Wallia regnantur et expulsi sunt ab Anglia fratres Pictavenses tres regis.

mcclix^o. Cessavit Henricus Rex IIII. Angliæ vocari Dux Normanniæ.

mcclxj^o. Obiit Alexander IIII. Papa mense Maii cui successit Urbanus IIII. mense Augusti.

mcclxij^o. Obiit Ricardus de Clara Comes Gloucestriæ idus Julii.

mcclxiij^o. Gilbertus de Clara filius dicti Ricardi Comitis xix. annorum accessit ad terram suam de Glammorgan circa festum beati Michaelis. Eodem anno in festo beati Johannis Baptistæ Natali præcedente orta est guerra magna inter Dominum Regem et Edwardum primogenitum ipsius et tres comites et plures barones et milites Angliæ et Walenses.

mcclxiiij^o. Mense Maii dictus Gilbertus de Clara una dierum hora prima juxta Lewes accipiens a Domino Symone de Monteforti Comite Leycestriæ Senescallo Anglia arma militaria cum pluribus aliis factus est Comes Gloucestriæ et Hertfordiæ (sic) quo die circa horam nonam ceperunt in prælio satis duro Henricum Regem Angliæ et Edwardus primogenitus ejus et Ricardum Comitem Cornubiæ Regem Alemanniæ vocatum et plures alios comites et barones et milites Angliæ interfectis ex utraque parte tribus milibus.

mcclxv^o. Pridie nonas Augusti apud Evesham in prælio satis duro interfectus est Dominus Symon de Monteforti et Dominus

Anno mcclxxix^o. Obiit Ricardus Menevensis Episcopus j^o. die Aprilis. Constituit rex novam monetam quadrantem et obolum rotundum.

Anno mcclxxx^o. Thomas de Beke Menevensis Episcopus factus est et statuit rex quod nullus religiosus vel alius quicumque terras aut tenementa emerint.

Anno mcclxxxj^o. Omnes fere oves de Glamorgan mortuæ sunt illa peste nefanda scilicet scabiæ.

Anno mcclxxxij^o. Interfectus est Lewelinus Princeps Walliæ tertio idus Decembris juxta Bueld. Rex cepit tricesimam mobilium totius Angliæ de Ordo (sic) Cisterciensi mille marcas sterlingorum.

Anno mcclxxxiij^o. David ap Grufud suspensus est viij idus Octobris. Obiit Patricius Chavard. Rex ædificavit castrum de Aberconevey et cepit omnia castra Norwalliæ et in Abbatia de Neth intravit et dedit Abbati Adæ unum Baudekyn pulcherrimum.

Anno mcclxxxiiij^o. Edwardus Rex totam Walliam perambulavit cujus regina filium ibidem sibi peperit nomine Edwardus.

mcclxxxv^o. Robertas le Neel Vicecomes injuste saisiavit in manum Domini Comitis terram novæ grangiæ et de Terreys de Margan. Obiit Anflurs [āflurs].

Anno mcclxxxvj^o.

Anno mcclxxxvij^o. Resus filius Mereduti cepit castrum de Dinevor in festo Viti et Modesti et hoc anno 3. idus Junii villam de Sweynese combussit et prædavit et v. kalendas Julii castrum de Ostremew cepit et incendit.

Anno mcclxxxviij^o. Obiit Margan Dominus de Avene viij. idus Augusti.

Anno mcclxxxix^o. Factæ sunt conventiones inter Dompnum G. Comitem Gloucestriæ et fratrem A. Abbatem de Neth de redemptione quarundam possessionum.

Anno mccxc^o. Gilbertus de Clara duxit in uxorem Dompnam Joannam de Acris filiam Regis Edwardi. Judæi expulsi sunt a regno Angliæ. Obiit Regina Angliæ et obiit Dominus Willielmus de Breusa senior apud Findon infra festum Natalis Domini.

Anno mccxcj^o. Villa de Acharon destructa fuit a Paganis xviij. die Maii.

Anno mccxcij^o Resus filius Mereduti captus fuit iiij. nonas Aprilis.

Anno mccxciij^o. Nautæ Normanniæ interfecti sunt ab Anglicis. Habebant Anglici c. naves nautæ Normanniæ cc. naves fuit hæc strages in cardam (sic) apud Sanctum Mathæum in Britannia.

Henricus filius ejus et cum eis plures comites et barones milites et Walenses quorum numerus nescitur. Eodem anno obiit Dominus Willielmus de Radenor̃ Episcopus Landavensis. xj. kalendas Septembris consecratur Willielmus de Breusa Landavensis Episcopus.

mcclxvj^o. In crastino Sancti Edmundi Regis et Martiris, Willielmus de Breusa Landavensis Episcopus intronizatur eodem die dedicatio ecclesiæ ejusdem loci eodem anno post festum Epiphaniæ die Sabbati captus est Griffinus ap Reys in castro Kerdiviæ postea missus ad Kilkenni ad incarcerandum.

mcclxvij^o. Cruce signatus est Rex Franciæ, comites, barones et milites plures Angliæ et Franciæ et dictus rex fecit nonam.

mcclxviij^o. iij. idus Aprilis inceptum est opus castri de Karfilli. Eodem anno in prælio duro capti sunt Gilbertus filius Gilberti de Umfravile, Johannes Martel, Ricardus de Herbert, et plures pedites numerus occisorum veraciter nescitur.

mcclxix^o. iij. idus Octobris combustum est castrum de Karfilly videlicet per Lewelinum ap Griffud. Incepta est nova ecclesia de Tinterne.

mcclxxv^o. Die Mercurii post Nativitatem beatæ Mariæ terræ motus factus est magnus in Anglia et in Wallia.

mcclxxvj^o. Dominus Edwardus Rex Angliæ exigebat et concessa est quintam decimam partem omnium mobilium laicorum Angliæ et inde habuit medietatem videlicet pacationem exteriorem usque ad festum beati Michaelis anno sequenti in repositum posuit.

Anno mcclxx^o. Rex Franciæ et Dominus Edwardus proficiscuntur Jerosolimis.

Anno mcclxxj^o. Reinceptum est castrum de Kayrfillie videlicet kalendas Junii.

Anno mcclxxij^o. Obiit Henricus tertius rex Angliæ xvj. kalendas Novembris anno regni sui lvij.

Anno mcclxxiij^o.

Anno cclxxiiij^o. In octabis Assumptionis beatæ Mariæ coronatur Edwardus Rex Angliæ.

Anno mcclxxv^o. Tertio idus (sic) generalis terræ motus hora prima. Statuit Edwardus Rex in suo primo parliamento post coronationem statuta multa.

Anno mcclxxvj^o. Ortum est bellum inter Regem Edwardum Angliæ et Lewelinum Principem Walliæ. Morganus filius Morgani Gam filiam Domini Walteri de Suyllye duxit uxorem.

Anno mcclxxvij^o. Obsedit Rex Edwardus Lewelinum et totam terram suam usque ad Snaudon et ipsum principem secum in Angliam duxit.

Anno mcclxxviij^o.

Anno mccxciiij^o. Obiit Meredut ap Ric̃. Obiit Thomas de Beke Menevensis Episcopus xj. kalendas Maii.

Anno mccxcv^o. Obiit Dompnus Gilbertus Comes Gloucestriæ filius Ricardi Comitis vij. idus Decembris.

Anno mccxcvj^o.

Anno mccxcvij^o.

Anno mccxcviij^o. V. kalendas Augusti orte (sic) sole erat ejus splendor ad modum tetri vermiculi sanguine mixti ascendente vero sole in meridie erat ejus splendor ut siquis vitri crocei particulam ad aciem visus apponeret et trans ipsam omnem visum rebeum croceumque appareret et sic perseverabat ab ejus ortu usque ad ejus occasum. Ipso vero vergente in occasum iterum rubiit ut prius in suo ortu. Nubes tamen terræ superficiem illo die obtinbebat (sic in MS. obcæcabant ?) et ipso die gladio occubuerunt de Scottis viri electi et ad bellandum habiles plusquam quadraginta millia præter debiles et infantes et mulieres sed ut dicebatur præter equites de quibus non erat numerus. Eodem anno desponsata fuit Dompna Alina filia Dompni Willielmi de Brewes Johanni de Moubrey in villa de Sweynese ætas pueri circiter viij. annorum.